Ja, het toenmalige spoorwegstation lag op het huidige grondgebied van Amsterdam. Maar de eerste trein vertrok - na de inwijding op 19 september - op 20 september 1839 vanuit de gemeente Sloten. Dat was toch echt 82 jaar vóór de annexatie van Sloten door Amsterdam.
Station vernoemd naar Herberg d'Eenhonderd Roe
De uitspanning d'Eenhonderd Roe lag aan de zuidkant van de Haarlemmertrekvaart. Nét buiten Amsterdams grondgebied. De uitspanning was op een afstand van honderd roeden – bijna 400 meter – ten westen van de Haarlemmerpoort. Het station was met een houten vlotbrug over de Haarlemmervaart verbonden met de herberg. De trein werd getrokken door twee locomotieven: de 'Arend' en de 'Snelheid'. Aanvankelijk bestond de dienstregeling uit vier ritten per dag die vanuit Sloten vertrokken om 8, 10, 15 en 17 uur. De trein reed via Halfweg naar Haarlem en begon daar om 9, 14, 16 en 18 uur aan de terugrit. Pas drie jaar later, in 1842, vertrok de eerste trein vanaf het nieuwe Amsterdamse station Willemspoort.
"Snelheid van 38 km/uur is levensgevaarlijk"
De trein had een maximum-snelheid van 38 km/uur. Dat werd in die tijd nog als een "enorme vaart" beschouwd. In de serie spreekt de Amsterdamse arts, ondernemer en weldoener Samuel Sarphati zijn afgrijzen hierover uit: "Ahgrrrr … dood eng! De trein rijdt sneller dan 20 km/uur. Sneller dan op een fiets. Dat is veel te snel. Levensgevaarlijk! De koeien langs het sporen raken helemaal van slag. Die geven straks zure melk en de kippen leggen geen eieren meer ...
Bovendien, de doctoren zeggen dat je als passagier in de trein kans loopt op verstikkingsgevaar. Want hoe kun je nog ademhalen als je zo snel gaat?"
--------
In de TV-serie 'Welkom in Amsterdam' van de NTR (een historische comedy voor jong en oud waarin de 750e verjaardag van onze hoofdstad wordt gevierd) wordt dit heel beeldend weergegeven. Bekijk de aflevering hier.
Of ga naar het verhaal van het Stadsarchief van Amsterdam.