Toren Mercatorplein 15

Berlage in Lego!

Auteur: Roger T

En de toren is klaar :-)

De toren in Lego (begin)

De toren in Lego (begin)

De toren? Vertel, vertel!

Eh, ja, de twee torens van Berlage aan het Mercatorplein - oorspronkelijk bedoeld als atelierwoningen. De toren aan de Mercatorstraat werd in de jaren zestig afgebroken wegens bouwvalligheid, maar de toren aan de Van Spilbergenstraat heeft tot begin jaren negentig ook daadwerkelijk onderdak geboden aan de creatievelingen in de stad. Daarna werd het een kantoor van de gemeente Amsterdam en omdat iedere verdieping daarbij rolstoeltoegankelijk moest zijn, bracht men er een lift in aan; die bijna de helft van het oorspronkelijke, toch al niet ruime vloeroppervlak in beslag neemt. Tegenwoordig biedt de toren krappe studio-units voor mensen met een ruime beurs (gemiddeld 1300 euro per maand voor 20 vierkante meter).

Toren Mercatorplein 15

Toren Mercatorplein 15

Wat is er met die toren?

Ik heb getracht met Lego de oorspronkelijke indeling te reconstrueren, dus zonder lift. Traplopen is beter voor de gezondheid.

Zie ook https://geheugenvanwest.amsterdam/page/33633/toren-mercatorplein & https://geheugenvanwest.amsterdam/page/34489/toren-mercatorplein-update-17-09-2021.

Wat dacht je van een bezoekje aan het stadsarchief?

Helaas, de oorspronkelijke bouwtekeningen zijn onvindbaar; zowel bij het stadsarchief als bij het architectenbureau dat de toren gerenoveerd heeft. Het stadsarchief is wel in het bezit van de woningkaarten waarop te zien is wie er wanneer gewoond heeft. Op deze wijze heb ik contact kunnen leggen met enkele voormalige bewoners, die zo vriendelijk waren mij in hun geheugen te laten graven. 

En wie waren er zo gek?

In het kader van privacy ga ik hier geen namen noemen. Bovendien zijn alle legobewoners en woninginterieuren aan mijn fantasie ontsproten. 

Ik kan wel zeggen dat ik gefascineerd ben door de bewoner van de eerste etage. Deze man heeft er van 1934 tot aan zijn dood in 1978 gewoond. Welke veranderingen heeft hij allemaal meegemaakt? De tweede wereldoorlog, de wederopbouw, de komst van de televisie, de jaren zestig met zijn jeugdcultuur, autoloze zondagen … Ik heb zijn woning daarom helemaal leeg gelaten met uitzondering van een klok, die de voortschrijdende tijd aangeeft - de enige constante in zijn leven…

Een heel leven op 30 vierkante meter op 1 hoog

Een heel leven op 30 vierkante meter op 1 hoog

Oh, en de hoogslaper op de vijfde was zo’n kenmerkend gezicht dat ik die ook in mijn toren heb aangebracht.

Hoogslaper

Hoogslaper

Nou, laat maar zien dan die toren!

Komt ie!

Toren Mercatorplein 15 - voorzijde

Toren Mercatorplein 15 - voorzijde

Toren Mercatorplein 15 - achterzijde

Toren Mercatorplein 15 - achterzijde

View from the top

View from the top

De toren is geheel opgetrokken uit lego, met uitzondering van de vier bovenste ramen (die ik 3D heb laten printen).

Bovenraam, echt en geprint in 3D

Bovenraam, echt en geprint in 3D

Het begint met de twee groene deuren met drie bovenramen. 

Deuren met bovenraam

Deuren met bovenraam

In het poortje bevindt zich tegenwoordig een glazen wand en de ingang. Oorspronkelijk was dat een stenen muur met drie ramen. 

Poortje Van Spilbergenstraat

Poortje Van Spilbergenstraat

De toren is opgebouwd uit op elkaar steunende bogen die het gewicht dragen, zoals dat ook in kerktorens gebruikelijk is. 

De bogenbouw

De bogenbouw

De bogenbouw

De bogenbouw

Deze bogen zijn natuurlijk ook terug te vinden in de legotoren.

De bogenbouw in Lego

De bogenbouw in Lego

Ik heb ervoor gekozen de boog boven de ramen in de voorgevel lager te monteren zodat je die van buitenaf kunt zien, omdat zo de klassieke torenbouw nog beter geaccentueerd wordt.

De bogenbouw van het raam

De bogenbouw van het raam

Hier enkele bewoners en hun interieur.

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Toren Mercatorplein 15 - interieur en bewoners

Ik heb de ramen aan de achterzijde groter gemaakt en van helder doorzichtige steen, zodat de trappen zichtbaar zijn van buitenaf.  

Trapgat

Trapgat

Tot slot, deze ladder en de vliering zijn waarschijnlijk fantasie en vooral een ode aan de afgebroken toren die aan de andere kant van het Mercatorplein stond (en inmiddels weer staat). Daar gaf het toegang tot de ruimte waarin het uurwerk van de klok stond.   

De vliering

De vliering

De vliering

De vliering

Leuk hoor. En wie ben jij ook alweer?

Ik ben Roger en ik ben opgegroeid en nog steeds woonachtig rond het Mercatorplein. Ik ben altijd door deze toren gefascineerd geweest. Ik heb geen idee waarom. Als tiener met een krantenwijk in de Van Spilbergenstraat stond ik al vaak de loop van de (oorspronkelijke) trappen te bestuderen. En toen ik vernam dat de toren volledig verbouwd zou worden en daarom al geheel onbewoond was, heb ik nog geprobeerd binnen te dringen - wat geen goed idee was met het politiebureau er pal naast.

Al eens psychische hulp overwogen?

Ik ben verder volstrekt normaal. Nee, echt! Maar ik kan wel een ander soort hulp gebruiken.

Vertel, vertel!

De volgende stap wordt het aanbrengen van het poortgebouw, waarin de dansschool van de familie Reijers zat. Je voelt hem al aankomen natuurlijk: wie kan mij informatie verschaffen over de oorspronkelijke indeling? (Want ook hierin zijn inmiddels woningen gebouwd.)

Van Spilbergenstraat - dansschool Reijers

Van Spilbergenstraat - dansschool Reijers

Ik zal hier een aparte entry voor maken op de site.

--------------------------------

We zijn van ver gekomen :-)

De toren in Lego (begin)

De toren in Lego (begin)

De toren in Lego (halverwege)

De toren in Lego (halverwege)

De toren in Lego (einde)

De toren in Lego (einde)

 

Alle rechten voorbehouden

155 keer bekeken

3 reacties

Voeg je reactie toe
Nico K

Toren Mercatorplein in lego

Prachtig Roger.

Historisch archief de Baarsjes doet mee met een expositie van amsterdam museum in Hermitage. Het gaat over 100 jaar wooncultuur.

Die mooie legotoren zou daar niet misstaan. Kan ie geexposeert worden?

 

Henk van Dijk

Re: Toren Mercatorplein

Heel mooi en zeer natuurgetrouw. Ga zo door en houd ons vooral op de hoogte!
Toen ik in Osdorp kwam te wonen, was ik regelmatig te vinden op dat plein. Aan de kant van nummer-15 was toentertijd namelijk het eindpunt van bus-19. Pas ergens in de jaren '90 viel mij op dat deze toren geen klok had, terwijl dat wel het geval was bij de andere (opnieuw opgebouwde) toren aan de kant van de Jan Evertsenstraat.
Mooie tijd...

Mirjam van Musscher

Mooi geworden!

Hallo Roger, 

ik sta er van te kijken hoe leuk en mooi het is geworden. Het is mooi dat de historie van dit unieke woonobject op deze manier aandacht krijgt en bewaard blijft.

Erg leuk ook om herinneringen op te halen aan zo'n uniek plekje in Amsterdam waar ik een paar jaar gewoond heb.

Hartelijke groet,

Mirjam