Dag witte kruis, welkom nieuw monument

Herdenking fusillade verzetsstrijders 15 december 1944

Het witte kruis aan de Haarlemmerweg is weg. Nu kan ik nooit meer tegen mensen zeggen die vragen waar ik woon: ‘aan de Haarlemmerweg, precies achter het Witte Kruis (zie ‘Vergeten Helden’)’.

De plaquette bij het monument. Foto: Ruud van Koert, 2019.

De plaquette bij het monument. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Alle rechten voorbehouden

Zondag 15 december jl. was het precies 75 jaar geleden dat drie mannen (Pieter Elias, Henk Verkuijl en Matthijs (Pa) Verkuijl) op die plek aan de Haarlemmerweg werden gefusilleerd door de Duitsers, omdat ze zich hadden ingezet voor onze vrijheid.

Goed, geen wit kruis dus meer. Maar als ik, voor het begin van de herdenking die zondag, over het nieuwe voetpad langs de nieuwe N200 loop, sta ik oog in oog met het nieuwe kruis.
Een waar monument, waar je niet zomaar aan voorbij loopt of fietst. In roestgekleurd (zgn. Corten) staal uitgezaagd staat onder het kruis de treffende spreuk: ‘zij brachten voor de vrijheid het grootste offer’. De drie staanders representeren de drie mannen.

Het nieuwe monument. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Het nieuwe monument. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Alle rechten voorbehouden
De weg is afgezet voor de herdenking dus ik kan zonder op langsrazende auto’s te letten alvast enkele foto’s maken. De afzettingsbewaker met zijn bekende oranje hesje vraagt mij geïnteresseerd waar het monument eigenlijk voor is: ‘Wij worden vaak opgeroepen om verkeer te regelen of een afzetting te bewaken, maar vaak weten we helemaal niet wat het is dat bewaken’. Ik vertel hem het verhaal van de drie gefusilleerde mannen, dat dit precies 75 jaar geleden is gebeurd en dat om 15.00 de herdenking daarvan plaatsvindt. Geboeid luistert hij toe en bedankt me voor de uitleg.

Om 14.30 stromen de eerste uitgenodigden langs de inmiddels opgestelde koffie- en theewagen naar het monument waar vele klapstoelen klaar staan. Hoogwaardigheidsbekleders en familieleden van de drie mannen nemen ook hun plaatsen in op de stoelen waarop een papiertje ligt met hun naam. Een aantal papiertjes is met de inmiddels aantrekkende zuidwestenwind een stukje weggewaaid, maar worden door mensen van het herdenkingscomité snel weer teruggelegd. De eerste druppels vallen ook al (helaas, de buienradar gaf toch echt aan dat het regengebied langs Amsterdam zou trekken) en de zittingen van de klapstoeltjes worden ijlings met papieren zakdoekjes droog gewreven.

Een warme kop koffie of thee. Foto: Ruud van Koert, 2019

Een warme kop koffie of thee. Foto: Ruud van Koert, 2019

Alle rechten voorbehouden
Klokslag 15.00 uur (het tijdstip van de fusillade in 1944) wordt na de taptoe 2 minuten stilte gehouden en het Wilhelmus klinkt vervolgens gedragen over de vernieuwde Haarlemmerweg.

Aankondiging herdenking door Helene de Bruin, Foto: Ruud van Koert, 2019.

Aankondiging herdenking door Helene de Bruin, Foto: Ruud van Koert, 2019.

Alle rechten voorbehouden
Bloemen van kleinkinderen. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Bloemen van kleinkinderen. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Alle rechten voorbehouden

De regendruppels van daarvoor nemen gestaag in hoeveelheid toe als een voor een de diverse sprekers (gedichten van kinderen van basisschool De Veerkracht, familie, locoburgemeesters van Amsterdam en Haarlemmermeer) hun bijdragen, verhalen en herinneringen met ons delen.
De wind en de regen nemen verder in guurheid toe en in een mum van tijd is er een dak van  opgestoken paraplu’s geformeerd.
Jammer voor de organisatie en de gasten, maar het past bij de herdenking van een oorlogsdaad tegen verzetsstrijders die nooit mag worden vergeten.

Gepaste weersomstandigheden. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Gepaste weersomstandigheden. Foto: Ruud van Koert, 2019.

Alle rechten voorbehouden
En vanaf nu zal ik dus tegen mensen die vragen waar ik woon zeggen: ‘aan de nieuwe N200, achter het monument voor P. Elias en vader en zoon Verkuijl’.  

Alle rechten voorbehouden

343 keer bekeken

4 reacties

Voeg je reactie toe
Henk van Dijk

Locatie monument

Aan de foto's te zien is dit de N200 bij Slotermeer, ongeveer ter hoogte van de Radarweg. Het begin van de Haarlemmerweg loopt inderdaad langs de Staatsliedenbuurt, maar daar lijkt dit niet op (ben zelf geboren en getogen in die buurt).

Monument Haarlemmerweg

Monument Haarlemmerweg

Hans Farjon

Onbegrijpelijk

Voor de volgende auteurs: Wees preciezer in plaatsaanduidingen en jaartallen. Dit verhaal is voor mij onnavolgbaar. N200? De Haarlemmerweg is meer dan 1800 roeden lang. Kilometer dus. In welke buurt is dit. Ik klik op Staatsliedenbuurt maar dit is een naoorlogse wijk.

Hélène de Bruine

Monument Haarlemmerweg

Veel dank voor dit verslag. Fijn dat je bij deze herdenking aanwezig bent geweest. 

Hans Staphorsius

Het nieuwe monument

Beste Ruud,

Bedankt voor je mooie sfeerverslag van deze indrukwekkende gebeurtenis, toen en nu!

Hans Staphorsius